Zondag 5 juli 2026 opende Marja van der Storm van Tekenkabinet de tentoonstelling Drawalogues - Tekenen in Dialoog. Hieronder kun je haar openingswoord teruglezen. 

In dit doosje draag ik een van de eerste getekende dialogen met mezelf mee.Deze laat ik vandaag aan jullie zien. Dit heb ik nog nooit eerder gedaan en is ook best spannend, want het is net alsof ik een geheim prijsgeef. Een stukje van mezelf laat zien wat niemand ooit zag. Maar kunstenaars doen niet anders. Door te noteren wordt het onzichtbare tastbaar. Dat is magisch, maar ook kwetsbaar. Op de kunstacademie leerde ik dat je niet moet laten meekijken in je proces, dus geen schetsen laten zien aan anderen, geen afleiding van je focus, geen meelifters op je innerlijke reis, geen ruis op de lijn. Maar dit is wel een bijzonder moment. Een opening. Letterlijk en figuurlijk. Dus vooruit… ik licht het deksel en een tip van de sluier. Dit is een reproductie van een klein tekeningetje, afkomstig uit een schetsboekje dat ik al meer dan 50 jaar koester en bewaar.

Manja van der Storm | Opening Drawalogues - Tekenen in Dialoog

Soms kwijt ben en terugvind als ik het niet zoek. Er zijn er veel meer, maar dit was het eerste boekje waarin ik begon te tekenen. Ik wist toen nog niet dat mijn leven in het teken van de tekenkunst zou staan. Waardoor, als ik er nu op terugkijk, van alles begon wat nog altijd geen einde kent. Toen ik nog geen woorden had, maar wel iets te vertellen, nam ik pen of potlood bij wijze van toverstokje ter hand om deze binnenwereld naar buiten te keren. Een haast onmogelijke transformatie. Niet als bewuste keuze, maar uit noodzakelijke vanzelfsprekendheid. Om uit te beelden wat ik in mijn hoofd meemaakte. Wat er in me gebeurde. Er moest iets uit. Een vorm die ruw aanvoelde en zich als een trage lavastroom voortbewoog. Onzichtbaar. Ik speelde de hoofdrol in een film zonder andere acteurs. Een momentopname van een voortdurende beweging, een innerlijke onrust die moest worden stilgezet. Als een vertaling van gedachten. Hoe moeilijk dat ook is. Er bestaat geen voorbeeld. Alles is mogelijk. Dat maakt het ook weer wat makkelijker.

Drawalogues - Tekenen in Dialoog

Ik weet nog goed dat ik als kind zo graag wilde kunnen schrijven. Dat een kras of een lijn op papier letterlijk iets zouden betekenen. Dat het ergens op zou lijken, op iets begrijpbaars, gevat in een woord of zin, dat iedereen het zou snappen. Maar dat schrijven zou ik pas later leren op school. Het tekenen heb ik mezelf geleerd en bleek rechtstreeks vanuit mezelf te vloeien. Zonder op een recht lijntje of in een benauwend vakje te hoeven passen, zonder grammatica, zonder regels. De tekendoos als gereedschapskist vol ongekende mogelijkheden. Elk krijtje of potlood een verlengstuk van mijn hand, dat verbeelden kan wat ik niet eerder zag of herkende. Als sleutels die deuren openen naar geheime kamers. Zelf betekenis geven. Door te oefenen, te oefenen en te krassen, te krassen. Er niet in te slagen te vinden wat ik zocht, maar toch daarmee door te gaan. Een vorm te zoeken die het beste past. Herkenbaarheid los te laten. In het schetsboekje zie ik de contouren van een eerste ‘zelfportret’. Een groot prater ben ik niet, wat niet zo handig is als je wat wilt vertellen, maar gelukkig zijn er andere manieren om te communiceren. Kunst is uiteraard het meest voor de hand liggend, voor mij zelfs de enige manier. Er is geen andere weg. Tekenen is het ultieme middel om in de eerste plaats mezelf duidelijk te maken waar het om gaat in het leven. Mijn leven draait om kunst, met name in getekende vorm. Zolang als ik me kan herinneren maak ik tekeningen die gaan over mezelf. In verhouding tot de wereld om me heen. In ontmoeting met de ander. Zoekend naar houvast en evenwicht. Kwetsbaar maar toch sterk. Onzichtbaar maar ook onaantastbaar. Zelfportretten zonder gelijkenis. Kunst, in welke vorm dan ook, maar bij beeldende kunst heel sterk, is in de eerste plaats een gesprek met jezelf. Soms een monoloog, maar vaker een dialoog. Een gesprek met jezelf, waarin woorden veelal tekort schieten, de lading niet dekken, maar de verbeelding altijd voorrang krijgt. Waarin je niets verkeerd kunt doen. De gedachten vluchtig zijn, maar verworden tot een blijvend beeld. Om jezelf te verbazen, te vermaken, te bestaan, te leren. Te reizen zonder je te verplaatsen. Tekenkunst lijkt me de meest directe vorm om te communiceren. Vaak is papier een stille gesprekspartner. Die luistert maar niet antwoordt. De geduldige drager van het verhaal dat je pas kunt lezen en begrijpen als je het ziet. Het verhaal dat je jezelf misschien al vaker hebt verteld, maar telkens andere richtingen op kan gaan. Het woordeloze gesprek dat geen einde kent. De herhaling die nooit hetzelfde is. De tekening als dialoog met jezelf.

Drawalogues - Tekenen in Dialoog

De kunstenaarspraktijk speelt zich doorgaans grotendeels in zelfgekozen eenzaamheid af. De kunstenaar heeft genoeg aan haar of zijn eigen ego. Als spiegel, muze, gesprekspartner, onuitputtelijke bron van inspiratie. Pas als de dialoog is verbeeld, kunst is geworden, komt het moment dat anderen mogen kijken en meepraten. Na de eerste dialoog, volgt de volgende. Met de anderen. Met degenen die de tekening zien, lezen, al dan niet begrijpen, interpreteren. Er worden vragen gesteld, waarin de antwoorden verscholen kunnen liggen. Sommige vragen geven antwoord over de toeschouwer. De kunstenaar reikt de hand om meer te ontdekken dan er alleen te zien is. Als een olievlek verspreiden zich zoveel dialogen als er kijkers zijn. In gesprek met het kunstwerk. Of met zichzelf. En met anderen. Of met de kunstenaar. Er ontstaan nieuwe inzichten, gedachten, associaties, gesprekken, herkenning, emoties, uitwisselingen, energie, inspiratie. Ik heb het nu natuurlijk steeds over mijzelf en ga er van uit dat iedereen begrijpt wat ik bedoel of net zo denkt als ik. Dat alle kunstenaars zo denken. Maar misschien is dat helemaal niet zo en dat maakt ook helemaal niet uit. Ieder voert een eigen innerlijke dialoog met eigen antwoorden als resultaat.

Drawalogues - Tekenen in Dialoog

In de afgelopen 14 jaar heb ik even zoveel Tekenkabinet edities georganiseerd, waarin grootse tekenkunst op klein formaat de hoofdrol speelt. Naast eigen werk heb ik tekeningen van 515 kunstenaars getoond, die allen hun eigen dialoog betekenis geven. De afzonderlijke werken gepresenteerd in wand en ruimtevullende presentaties gaan onderling ook allerlei spannende gesprekken aan en vormen een geheel, maar spreken ook voor zichzelf. Zo gaat dat. Maar het kan ook anders, zoals we vandaag gaan zien in de tentoonstelling DRAWALOGUES. Dit prachtige nieuwe woord dekt de lading van een bijzonder project waarin 9 tekenende kunstenaressen de afgelopen drie jaar los van elkaar hebben samengewerkt en gesprekken hebben opgetekend met een andere uitkomst dan ooit kon worden voorzien. Al tekenend in dialoog met zichzelf en elkaar hebben ze hun vaste paden verlaten en zijn nieuwe wegen ingeslagen door op de ander te reageren. Deze tekeningen zouden zonder elkaar nooit zijn ontstaan. Een bijzondere aanpak, die ik zelf niet snel zou kiezen, maar wel verfrissend kan werken. Misschien zou iedereen dat eens een keer moeten doen. Zonder dialoog geen gesprek, zonder dialoog geen ruimte, zonder dialoog geen adem, zonder dialoog geen vrijheid, zonder dialoog geen perspectief, zonder dialoog geen kunst, zonder dialoog geen teken van leven.

Manja van der Storm

Kunstenlab Deventer, 5 juli 2026