Cultuur in de gemeenteraadsverkiezingen gemeente Deventer

Samenvatting Grote Deventer Cultuurdebat

Afgelopen woensdag 4 maart trapte het cultuurdebat de reeks verkiezingsdebatten voor de gemeenteraadsverkiezingen in Deventer af. Het Burgerweeshuis zat vol en de lokale politiek was goed vertegenwoordigd. Presentatoren Dennis Platvoet en Carlijn Leenders legden de partijen stellingen voor rond drie thema’s die cruciaal zijn voor de culturele sector in Deventer: artistieke vrijheid, ruimte voor makers en nieuwe initiatieven.
De organisatoren kozen ervoor een aantal actuele kwesties bij enkele specifieke culturele organisaties niet te agenderen omdat deze al volop onderwerp zijn van debat in de raad en media. Hier ging het over cultuur in brede zin.

Opvallend was de grote mate van eensgezindheid. Alle partijen spraken zich duidelijk uit voor de bescherming van ‘artistieke vrijheid’: schrijvers, kunstenaars en performers moeten hun werk kunnen maken zonder politieke druk of inmenging vanuit de achterban. Culturele organisaties kiezen daarin hun eigen positie en rol, zonder druk vanuit de overheid. Ook over het belang van kunst en cultuur voor de democratische weerbaarheid van de samenleving bestond brede overeenstemming.

Bij het thema ‘ruimte voor makers’ was de boodschap eveneens helder: die ruimte moet er komen. Over de invulling verschilden de accenten. Deventer Belang vond het idee van een percentage aan maakruimte per 100 nieuw te bouwen woningen zinvol, terwijl het CDA benadrukte dat eerst een bestaande achterstand moet worden ingelopen en dat de behoefte van makers zelf leidend moet zijn; waarbij er ook aan tijdelijke ruimte behoefte is. De recent opgestelde notitie – waarin makers, organisaties en politici samen optrokken – werd door vrijwel iedereen als belangrijk vertrekpunt gezien. Het voorstel van architect Ellen Schild om, naar analogie van woningbouw, ook bij bedrijfsbouw een percentageregeling in te voeren voor betaalbare werkruimte kreeg daarbij merkbaar bijval.

Meer discussie ontstond rond het thema ‘nieuwe initiatieven’. De metafoor van een taart die in steeds meer puntjes moet worden verdeeld bleef wat abstract. GroenLinks-PvdA bracht daar duidelijkheid in door te stellen dat een groeiende stad ook een groeiend cultuurbudget vraagt. Dit werd door de VVD onderschreven en het standpunt vond uiteindelijk weerklank bij ook de andere partijen: er moet meer ruimte komen – ook financieel – voor nieuwe culturele plannen.

Kortom: een goed en inhoudelijk eerste debat, met gelukkig veel gedeelde ambities. De komende maanden zal moeten blijken hoe die brede woorden worden vertaald in concrete keuzes voor het culturele klimaat van Deventer en of de ambities waar worden gemaakt in de praktijk.

------------------------------------------------------------------------------------------------------

 

Hieronder vind je alles wat de politieke partijen in Deventer over cultuur zeggen in hun verkiezingsprogramma’s, op alfabetische volgorde van de partijen.

 

CDA

Kunst, cultuur, erfgoed en tradities

Cultuur is heel belangrijk in het bieden van kansen voor iedereen. Voor CDA is dit een belangrijk uitgangspunt, waarbij cultuur zeer breed moet worden opgevat. Prachtige voorstellingen in de Deventer Schouwburg, optredens op het poppodium van het Burgerweeshuis, mooie films bij MIMIK, amateurkunst, maar ook volkscultuur als herdenkingen, paasvuren, carbidschieten, tent- en dorpsfeesten en koningsdagvieringen. Ook aandacht voor cultureel erfgoed en voor makers en atelierhouders hoort daarbij.

Voor CDA is het belangrijk dat alle bewoners en bevolkingsgroepen van Deventer zich kunnen herkennen in het cultuuraanbod en daar ook aan mee kunnen doen. Wij staan pal voor onze cultuur en tradities. Zij vormen de basis van onze samenleving en versterken onderlinge verbondenheid. Dit gemeenschappelijke erfgoed, gevormd door generaties voor ons, is essentieel voor onze identiteit en samenhang. Dat geldt zeker ook voor onze monumenten, ons erfgoed.

Het CDA ziet kunst, cultuur en religie als bronnen van inspiratie en kracht, vooral in tijden van onzekerheid. Wij willen cultuur toegankelijk maken, zodat elke inwoner - jong en oud- zich verbonden kan voelen met onze geschiedenis en dit kan doorgeven aan toekomstige generaties.

Er ligt een nieuwe Cultuurvisie waarin belangrijke keuzes zijn gemaakt. Maar op een aantal onderwerpen dient de komende jaren extra (financieel) te worden ingezet.

 

ChristenUnie

Geen bezuiniging op de bibliotheek en een goede spreiding van bibliotheken over de gemeente. De bibliotheek heeft een brede ontmoetingsfunctie.

 

D66

Cultuur voor iedereen

Deventer bruist van cultuur: van festivals tot monumenten, van lokale makers tot grote podia. Cultuur verbindt mensen, verrijkt de gemeente en geeft ruimte aan vrijheid en verbeelding. D66 wil dat iedereen cultuur kan beleven én beoefenen: in de dorpen, op school en in de binnenstad.

Hoe het wél kan:

Bibliotheken blijven aanwezig in de dorpen en wijken als belangrijke plekken om te leren en ontmoeten. Kinderen brengen we al jong in aanraking met cultuur. Op school krijgen ze kunst- en muziekonderwijs. Elk kind in Deventer kan jaarlijks op “cultuurreisje” en maakt zo kennis met een theater, museum of podium.

Deventer Schouwburg en Burgerweeshuis zijn onmisbaar voor onze gemeente en verdienen toekomstperspectief. D66 ondersteunt de stappen van beide organisaties om tot een gezamenlijk gebruik van één pand te komen.

Zonder makers geen kunst en cultuur. Permanente ateliers, broedplaatsen en repetitieruimtes geven makers de ruimte om te experimenteren en innoveren. Ook op straat krijgen makers meer ruimte: voor streetart en andere kunstuitingen.

Cultuur houdt niet op om 12 uur ‘s nachts. We introduceren een nachtburgemeester om de nachtcultuur te versterken. Jongeren en studenten snakken naar festivals en clubavonden. Festivals blijven een visitekaartje van Deventer en we onderzoeken de mogelijkheid voor een evenementenlocatie.

Studenten moeten zich meteen thuis voelen in Deventer. We versterken de introductieweek om nieuwe studenten op een onvergetelijke manier te verwelkomen, zodat ze hier graag studeren én blijven wonen en werken. We stimuleren passende sport, cultuur en horeca voor jongeren en studenten.

Deventer Verhaal heeft omvangrijke historische collecties die een breed publiek verdienen. Daarvoor is een centrale en zichtbare locatie nodig in de binnenstad, die bezoekers trekt en de museumfunctie van Deventer versterkt.

D66 koestert vanzelfsprekend haar vele beschermde monumenten. D66 wil een inventarisatie van welke gebouwen uit de periode vanaf 1965 (Post 65) waardevol zijn voor de toekomst en een aanwijzing als monument verdienen. Bij herontwikkeling van leegstaande panden is het motto: Sloop Nee-Tenzij er geen hergebruik mogelijk is. Bezien vanuit erfgoedbelang, duurzaamheid en circulariteit moet sloop (als makkelijkste weg) zoveel mogelijk worden voorkomen.

Deventer Marketing blijft onze trots: gericht bezoekers trekken, zonder massatoerisme.

Alles van waarde is weerloos. Cultuur moet op meer waarde worden geschat. We houden de basis op orde en investeren gericht in cultuur

 

DENK

Geen programma beschikbaar

 

Deventer Belang

Nachtcultuur versterken en tradities behouden

Deventer Belang wil de horeca meer ruimte geven en opnieuw leven blazen in een bruisende binnenstad, ook in de nacht. Jongeren wijken nu uit naar andere steden om uit te gaan, en ook voor oudere generaties is er weinig dansgelegenheid. Wij maken een duidelijk plan voor hoe we omgaan met nachtcultuur, bijvoorbeeld door ruimere openingstijden en heldere afspraken.

Daarnaast investeren we in evenementen zoals de Boekenmarkt, Dickens Festijn en Deventer op stelten. Deze evenementen zijn uniek voor Deventer en zetten onze stad op de kaart.

Cultuur leeft ook in onze dorpen en onze wijken, in tradities en in de manier waarop we onze vrije tijd doorbrengen. Dorpskermissen, buurtfeesten en paasvuren vormen het sociale cement van onze gemeenschap en willen we behouden en versterken.

Het Burgerweeshuis verdient een toekomstbestendige plek. Geen tijdelijke oplossingen meer, maar duidelijkheid en perspectief voor iedereen. Er moet een alternatief scenario komen voor de Schouwburg en Burgerweeshuis, zodat we voorbereid zijn als behoud van beide functies onder één dak en met behoud van eigen identiteit niet mogelijk blijkt.

 

Deventer Sociaal

Deventer Sociaal ziet cultuur als basisrecht voor iedereen. Cultuur in de ruimste zin, in alle verscheidenheid, maakt ons vitaler en actiever, verrijkt ons leven en verruimt onze blik. Maakt ons meer mens. “Ons” dat is niet alleen de elite, de “ingewijden”. Deventer is een oude, historische stad met een rijk verleden. Kunst, cultuur en wetenschap hebben hier in altijd een belangrijke rol gespeeld.

De afgelopen jaren is het belang van cultuur voor Deventer onderschat en in het slop geraakt. Op culturele instellingen werd bezuinigd, de sluiting van het Speelgoedmuseum werd op het nippertje voorkomen, er was geen geld voor een nieuw museum in de oude bibliotheek, het College ging rollebollend over straat over de tekorten van de Schouwburg, het Burgerweeshuis kon niet verder met haar ambities voor een nieuw poppodium en subsidies voor kleine kunst en cultuurinitiatieven zijn ondergesneeuwd. De nieuwe Cultuurvisie heeft dit niet verbeterd. Deze ademt vooral het beeld van een stadsbestuur dat kijkt naar budget, naar efficiëntie en naar economische criteria. Dit terwijl cultuur niet iets is dat vanuit de portemonnee benaderd moet worden, niet het aantal bezoekers, of de populariteit van kunst en cultuur moet leidend zijn, maar bijvoorbeeld de inhoud, het vernieuwende, het verleidende, het confronterende. Door het huidige cultuurbeleid en de huidige visie is geen enkel probleem opgelost. De tekorten die al bestonden zijn er nog steeds, en door corona juist groter geworden. Culturele instellingen kunnen door tekorten en ook andere oorzaken, hun basisambities niet tot nauwelijks uitvoeren. Voor Deventer dreigt daardoor een verarmd en minimaal cultureel aanbod, en dreigt de gemeente een ingeslapen stadje aan de IJssel te worden. Niet handig als je nieuwe inwoners wilt trekken.

Deventer Sociaal wil daarom de komende vier jaar dat het Burgerweeshuis eindelijk kan vernieuwen. Dit kan onder meer door te kiezen voor creatieve financiële oplossingen. Of de tekorten bij de Schouwburg en het Kunstcircuit kunnen worden opgelost door de plannen voor de Nieuwe Keizer vinden we op dit moment twijfelachtig. De afhankelijkheid van de plannen met betrekking tot de Kien zijn reden voor zorg. We zullen het proces rond de realisatie kritisch volgen.

Ook voor het Deventer Verhaal is een oplossing van de huidige huur van De Waag en het tentoonstellen van de uitgebreide collectie nodig. Deventer Sociaal blijft er voor ijveren hiervoor elders in de stad een plek te vinden.

De bibliotheek heeft tegenwoordig niet al leen een culturele functie, maar ook een sociale, een educatieve en een maatschappelijke. Daarvoor is het belangrijk dat alle filialen in de gemeente openblijven. De huidige filialen zouden een nog grotere rol kunnen spelen in het mogelijk maken van andere voorzieningen, zoals spreekuren van (overheids)instanties, culturele activiteiten en de invulhulp sociale teams. De huidige educatieve functie van taallessen kan worden uitgebreid met het bevorderen van digitale vaardigheden. Dit maakt Deventenaren weerbaarder en biedt bescherming tegen de huidige uitwassen van de digitale wereld. Deventer Sociaal vindt dat cultuur van en voor iedereen is. Daarom moet het ook toegankelijk zijn voor iedereen. Dit kan alleen als culturele activiteiten betaalbaar zijn. Bij het verlenen van subsidies moet hierop meer nadruk worden gelegd.

 

Gemeentebelang

Cultuur is wat mensen samenbrengt en met elkaar verbindt. Deventer is een cultuurrijke gemeente met grote evenementen en instellingen die ons (inter)nationaal op de kaart zetten, maar cultuur leeft vooral in verenigingen, dorpsfeesten, vrijwilligers en lokale initiatieven. Het zit in onze tradities, in de verhalen van inwoners, op straat en op de tribune bij Go Ahead Eagles. Samen met het zichtbare historische erfgoed en het rijke immateriële erfgoed vormt dit de identiteit van De venter. Een cultuur die het verleden met het heden verbindt en ruimte biedt voor vernieuwing, gedragen door de kracht en betrokkenheid van de gemeenschap.

Gemeentebelang gaat voor:

 

 GroenLinks / PvdA

Kunst & Cultuur
Kunst en cultuur zijn overal. Je vindt het in het theater, de schouwburg, filmhuis of museum, maar ook op straat, in een pop up expositie of tijdens een jamsessie in het park. Van de Boekenmarkt tot het Dickens Festijn tot Kunstcircuit: Deventer bruist van professionele instellingen én amateurkunstenaars. Samen zorgen zij ervoor dat cultuur niet iets is wat je bezoekt, maar iets wat je het hele jaar door en dicht bij huis beleeft.

Erfgoed en monumentenzorg

Deventer is een van de vijf oudste steden van Nederland en kent een schat aan rijksmonumenten, gemeentelijke monumenten, karakteristieke gebouwen, bouwhistorische elementen, beschermde stads- en dorpsgezichten en andere gebouwde objecten. Daar zijn we zuinig op, zodat ook komende generaties hiervan kunnen genieten.

 

Partij voor de Dieren

Cultuur en erfgoed voor iedereen toegankelijk

Creativiteit en vrijheid zijn kernwaarden van een open samenleving. Kunst en cultuur vormen een onmisbare basis voor een leven in vrijheid, waarin nieuwe wegen kunnen worden verkend en mensen zich ten volle kunnen ontplooien. Kunst en cultuur zetten aan tot reflectie, maken emoties los, ontroeren en ontregelen. Ze wijzen de weg naar transformatie, verandering en innovatie die de samenleving nodig heeft om te overleven en te bloeien. We willen nadrukkelijk de cultuursector betrekken bij maatschappelijke vraagstukken. 

  

SGP

Cultuur

De SGP vindt cultuurbeleving heel belangrijk. Het stimuleren van sociaal-culturele activiteiten kan daaraan bijdragen. Culturele activiteiten moeten ontstaan uit particulier initiatief. De gemeente vervult daarbij wel een stimulerende en ondersteunende rol. Er zijn helaas ook cultuuruitingen die in ethisch opzicht onacceptabel zijn. Uiteraard mogen cultuuruitingen schuren. Maar reclame-uitingen, culturele activiteiten of kunstuitingen met een godslasterlijk, aanstootgevend of te shockerend karakter wil de SGP uit de openbare ruimte weren. Ook dient de zondagsrust gerespecteerd te worden.

Concreet:

Archeologie en erfgoed

Archeologie en erfgoed zijn verbonden met de lokale identiteit van dorp, stad en streek. Wanneer een gemeente monumenten en cultuurhistorisch erfgoed behoudt, is ze aantrekkelijk voor inwoners en toeristen. De rijke geschiedenis blijft zichtbaar in de bebouwing, maar ook in de openbare ruimte en in het cultuurlandschap. Kerkgebouwen, vooral de oudere, spelen daarbij een unieke rol. Ze vormen niet alleen historische en architectonische hoogtepunten, maar zijn ook van grote maatschappelijke waarde.

Geschiedenis bevat ook pijn. Het is belangrijk dat ook de komende generaties leren waarom de Maranathakerk ontworpen is om bezoekers aan de Molukse eilanden te laten denken en waarom de Grote Synagoge na de Tweede Wereldoorlog te groot geworden was.

Concreet:

 

SP

Cultuur en sport: Cultuur en sport zorgen voor ontmoeting, gezondheid en verbondenheid. De gemeente moet zich inzetten voor een zo breed mogelijk aanbod, van kunst en cultuur tot literatuur, muziek, architectuur en lokale tradities. Deventer kent een cultuurpas voor lage inkomens middels Stichting Leergeld kan subsidie worden aangevraagd voor binnen- en buitenschoolse activiteiten. De inkomensgrens van 120% van het sociaal minimum moet worden verhoogd naar 130% (ongeveer bruto €1.400 voor een alleenstaande en €2.800 voor een gezin). Daarnaast willen wij dat de jaarlijkse indexatie van de huur van sportaccommodaties en -faciliteiten wordt begrensd tot maximaal 2,5%, zodat sport toegankelijk blijft.

  

Volt

Van Burgerweeshuis tot Moskee: ruimte voor diversiteit

Omdat iedereen op zijn eigen manier cultuur wil ervaren, streven we naar een grote diversiteit aan voorzieningen en sferen. Het Burgerweeshuis is een podium voor een ander deel van de Deventenaren dan de Schouwburg, MIMIK, De Boreel, de moskee of de Adelaarshorst. Alle culturen mogen er zijn en hun platform hebben. De gemeente faciliteert bij het vinden van de beste locatie en regelgeving en helpt de financiering rond te krijgen. De betrokkenen tonen zelf ook inzet, financieel en via vrijwilligerswerk, en leveren hun bijdrage aan hun voorziening, want we doen dit met en voor elkaar.

De gemeente ondersteunt actief evenementen van de LHBTI+, neurodiverse en andere gemeenschappen die bijdragen aan de diversiteit van de stad. Op feest- of gedenkdagen van dergelijke groepen laat Deventer zien dat deze culturen bij de stad horen, door bijvoorbeeld hun kenmerkende vlag te hijsen. Ook de pleinen van Deventer moeten recht doen aan de nagestreefde diversiteit. De sfeer van De Brink moet herkenbaar onderscheidend zijn van die van het Grote Kerkhof, de Nieuwmarkt of de Stromarkt, zelfs tijdens evenementen als de kermis of de boekenmarkt.

Cultuur die iedereen kan bereiken

Cultuurbeleid richt zich op toegankelijkheid: betaalbare en fysiek toegankelijke repetitieruimtes, workshops voor talentontwikkeling, muziekles, subsidies voor culturele activiteiten. Iedereen moet mee kunnen doen omdat cultuur verbindt en helpt ontwikkelen. Gemeentelijke cultuur- en muzieklocaties worden verspreid over de wijken en dorpen. Via een centraal aanspreekpunt voor locaties zijn voorzieningen goed vindbaar. We zetten ons in voor diversiteit van culturele voorzieningen en meer cultuuronderwijs.

 

VVD

Deventer heeft een rijk en divers aanbod van cultuur en amusement, die bijdragen aan een bruisende en leefbare gemeente. Een gemeente van onze omvang verdient een sterk cultureel aanbod dat het vestigingsklimaat versterkt en onze gemeente aantrekkelijk maakt voor inwoners, ondernemers en bezoekers. Investeringen richten zich op makers, programmering en nieuwe initiatieven, waarbij toegankelijkheid voor alle inwoners wordt gewaarborgd.

De VVD kiest voor makers, initiatieven en toegankelijkheid:

Verkiezingsprogramma gemeente Deventer 2026

18 maart 2026